ەل-ارنا قولفون نۇسقاسىنا ەنۋ Еларна қолфон нұсқасына ену


ەل-ارنا قولفون نۇسقاسى | "قولفون نۇسقاسىن ءتۇسىرۋ (Android)

Кірілше
جۇكتەۋ-البومىم-البومدار-جەلى
وسى توردى ساقتايمىن! | وسى توردى باس بەت ەتەمىن!

ءبىزدىڭ بايلانىس: elarna2012@gmail.com

Үш күнгы келушылер санағыКелген адам саны (IP)Көрілген бет саны (PWs)КомпйутерҚолфон
2017-05-2336912471160 %40 %
2017-05-2434162110157 %43 %
2017-05-2519563161 %39 %


تىركەلىڭىزدەر كىتاپحانا قوجالار تورابى البومدار قازاقتىڭ 1001 ەرتەگىسى
ءتۇرى: قازاقپارات جاڭالىقتارى
جولدانعان ۋاقىتى: 06:54 - 2017/05/20
وسى ماقالانىڭ كىرىلشە نۇسقاسى، وسى ارانى باسىڭىز

Осы мақаланың кірілше нұсқасы, осы араны басыңыз

: PDF Download - Жұктеұ - Скачать - ءتۇسىرۋ

20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر
20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر
2017 جىلعى 20 مامىر 06:50 7

استانا. قازاقپارات - قازاقپارات وقىرماندارىنا 2017 جىلعى 20 مامىرعا ارنالعان كۇنتىزبەسىن ۇسىنادى.

20 مامىر، سەنبى

كۋبا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مەيرامى - تاۋەلسىزدىك كۇنى. 1902 جىلدان باستاپ اتالىپ وتەدى. يسپان وتارىنان قۇتقارعان امەريكالىقتاردىڭ اسكەري ۇكىمەتى كۋبا جەرىن 10 جىل باسقارىپ، 1902 جىلى بار بيلىكتى كۋبا پرەزيدەنتى ەسترادە پالمەگە ۇسىندى. كۋبا - امەريكاداعى، ۆەست-يندياداعى مەملەكەت. وڭتۇستىك جانە سولتۇستىك امەريكا قۇرلىقتارى ارالىعىندا كۋبا، حۋۆەنتۋد جانە ولاردىڭ جانىنداعى ۇلكەن انتيل ارالدار توبىندا ورنالاسقان. ارالداردىڭ جاپى سانى 1600-گە جۋىق. ولاردىڭ كوپشىلىگىندە ادامدار قونىستانباعان. استاناسى - گاۆانا قالاسى. رەسمي ءتىلى - يسپان ءتىلى. اقشا بىرلىگى - كۋبا پەسوسى. 1976 جىلعى قابىلدانعان كونستيتۋتسيا بويىنشا مەملەكەت بيلىگى حالىقتىق وكىمەتتىڭ قولىندا. ول ءوز دەپۋتاتتارى اراسىنان مەملەكەتتىك كەڭەس سايلايدى جانە مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرىن بەكىتەدى. وسى ەكى كەڭەستىڭ ءتوراعاسى مەملەكەت باسشىسى بولىپ ەسەپتەلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن كۋبا اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس 1992 جىلعى ناۋرىزدىڭ 24-ىندە ورناتىلدى.

ساۋد ارابياسى كورولدىگىنىڭ ۇلتتىق مەيرامى - تاۋەلسىزدىك كۇنى. ساۋد ارابياسى وڭتۇستىك-باتىس ازيانىڭ وڭتۇستىك-باتىس بولىگىندە ورنالاسقان مەملەكەت. اراب تۇبەگىندە جانە قىزىل تەڭىزدەگى، پارسى شىعاناعىنداعى ارالداردا ورنالاسقان. سولتۇستىگىندە يوردانيامەن، يراكپەن، كۋۆەيتپەن، وڭتۇستىك جانە وڭتۇستىك-باتىسىندا يەمەنمەن، ومانمەن، بىرىككەن اراب امىرىلىگىمەن، كاتارمەن شەكتەسەدى. اكىمشىلىك جاعىنان 13 اۋدانعا بولىنەدى. استاناسى - ار-رياد قالاسى. رەسمي ءتىلى - اراب ءتىلى. اقشا بىرلىگى - رەال. ساۋد ارابياسى - ابسوليۋتتىك مونارحيا. مەملەكەت باسشىسى - كورول. جوعارى زاڭ شىعارۋشى ورگانى - كورول جانە كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەس. جوعارى اتقارۋشى ورگانى - مينيسترلەر كەڭەسى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن ساۋد ارابياسى اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس 1994 جىلعى ءساۋىردىڭ 30-ىندا ورناتىلدى.

دۇنيەجۇزىلىك مەترولوگيا كۇنى. بۇل كۇن وركەنيەتتى ەلدەردىڭ بارىندە ارنايى تۇردە اتالىپ وتەدى. اتاپ ايتقاندا ءتۇرلى كەزدەسۋلەر، سەمينارلار، دوڭگەلەك ۇستەلدەر تۇرىندە كورىنىس تاۋىپ، ءار ەل وزدەرىنىڭ مەترولوگيا سالاسىندا جۇرگىزگەن جۇمىستارىنىڭ قورىتىندىسىن شىعارادى. سونداي-اق ءوزارا تاجىريبەلەرىمەن ءبولىسىپ، ماڭىزدى دەگەن ماسەلەلەر تالقىعا ءتۇسىپ وتىرادى.مەترولوگيا (گرەك تىلىندە metron - ولشەم جانە logos - ءسوز، ءىلىم) - ولشەۋ تۋرالى ولشەۋدىڭ بىرلىگى مەن قاجەتتى دالدىككە جەتۋ تاسىلدەرى جونىندەگى عىلىم. مەترولوگيانىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرىنە: ولشەۋدىڭ جالپى تەورياسى، فيزيكالىق شامالاردىڭ جانە ونىڭ جۇيەلەرىنىڭ بىرلىكتەرىن ۇيىمداستىرۋ، ولشەۋدىڭ ادىستەرى مەن قۇرالدارى، ولشەۋدىڭ دالدىگىن انىقتاۋ ادىستەرى (ولشەۋدىڭ قاتەلىكتەر تەورياسى)، ولشەۋ بىرلىگىن جانە ولشەۋ قۇرالدارىنىڭ مەترولوگيا جارامدىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ (زاڭدى مەترولوگيا) ەتالوندار مەن ولشەۋ قۇرالدارىنىڭ ۇلگىلەرىن جاساۋ، ەتالونداردى بىرلىك ولەشەمدەرىن تاراتۋ ادىستەرى جاتادى. مەترولوگيا العاشقىدا ولشەۋدىڭ ءار ءتۇرلى بەينەسىن (سىزىقتى، سىيىمدىلىق، سالماق، ۋاقىت) جازۋمەن قاتار بىرنەشە مەملەكەتتەردە قولدانىلعان اقشا جانە ولاردىڭ ارا قاتىناسىن تابۋمەن اينالىستى. مەترولوگيانىڭ كۇرت دامۋىنا 1975 جىلى مەتريكالىق كونۆەنتسياسىنىڭ (قۇرامىندا 17 مەملەكەت بار) قورىتىندىسى (ولشەۋ مەن تارازىلار جانە ولشەۋدىڭ مەتريكالىق ەتالونىن جاساۋدىڭ حالىقارالىق مەكەمەسى) سەبەپشى بولدى. قازىرگى كەزدەگى مەترولوگيا فيزيكا، حيميا ت.ب. جاراتىلىستانۋ عىلىمدارىنىڭ جەتىستىكتەرىن پايدالانىپ، فيزيكالىق تاجىربيەنىڭ جوعارعى دالدىگىنە سۇيەنەدى. قازاقستاندا العاشقى مەترولوگيالىق مەكەمە 1923 جىلى سەمەي قالاسىندا ۇيىمداستىرىلدى. ول 1925 جىلى سەمەي جانە جەتىسۋ گۋبەرنيالارىنداعى تارازىلاردى، گىردى، ۇزىندىق پەن كولەم ولشەمدەرىن تەكسەرۋدى جۇزەگە اسىراتىن ءوز الدىنا جەكە پالاتا بولدى. ونىڭ بولىمدەرى پەتروپاۆل، اقتوبە، الماتى قالالارىندا جۇمىس ىستەدى. 1930 جىلى پالاتا الماتىعا كوشىرىلدى. 1974 جىلى الماتى قالاسىندا ارنايى ەتالوندار ساقتايتىن عيمارات سالىندى.رەسپۋبليكانىڭ مەترولوگيالىق قىزمەتىندە تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن 20 جۇمىس ەتالونى (مىس. قىسىم، تەمپەراتۋرا، ماسسا، ۇزىندىق، ەلەكترلىك سىيىمدىلىق، ەلەكترلىك كەدەرگى، ءتۇزۋ، ءتۇزۋ سىزىق، ت.ب.) قولدانىلادى. 2000 جىلى قازاقستاندا مەملەكەتتىك ۋاقىت جانە جيىلىك ەتالونى پايدالانۋعا ەنگىزىلدى.

بۇكىلالەمدىك تراۆموتولوگ كۇنى

الەمنىڭ بارلىق ەلدەرىندەگى تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا سالاسىنداعى دارىگەرلەرى جىل سايىن وزدەرىنىڭ كاسىبي مەرەكەلەرىن اتاپ وتەدى.

مادەنيەت بوستاندىعى كۇنى
جىل سايىن مامىر ايىنىڭ ءۇشىنشى سەنبىسىندە اتالىپ وتەدى. بۇل حالىقارالىق كۇن 2012 جىلى تەحنولوگيالار ارقىلى بىلىمگە ەركىن قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋدى ناسيحاتتايتىن Digital Freedom Foundation كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمى تاراپىنان بەكىتىلدى.

يندونەزياداعى ۇلتتىق جاندانۋ كۇنى
بىرىنشى يندونەزيالىق «بيىك ماقسات» دەگەندى بىلدىرەتىن «بۋدي ۋتومو» ۇلتتىق ۇيىمىنىڭ قۇرىلعان كۇنىنە ارنالعان مەرەكەلىك كۇن. ونىڭ نەگىزى 1908 جىلدىڭ 20 مامىرى كۇنى قالانعان.

ەستە قالار وقيعالار

76 جىل بۇرىن (1940) «شىعىس ساقيناسى» جول قۇرىلىسى باستالدى (شىعىس قازاقستان وبلىسى).

22 جىل بۇرىن (1994) تالعار قالاسىندا تۇرار رىسقۇلوۆقا ەسكەرتكىش ورناتىلدى

18 جىل بۇرىن (1998) «قازاقستان رەسپۋبليكاسى استاناسىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ قابىلداندى.

19 جىل بۇرىن (1998) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن، ۇيىمداستىرۋشىلىق-ساياسي جانە قر استاناسىنىڭ ەكونوميكالىق قىزمەت ىستەۋ نەگىزدەرىن ايقىندايتىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسى استاناسىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭى قابىلداندى.

3 جىل بۇرىن (2014) قىزىلوردا وبلىسى شيەلى اۋدانى بيدايكول اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ءوز اۋلاسىنان تاۋىپ العان 1905-1916 جىلدارداعى تيىن اقشانى اۋداندىق ى.جاقاەۆ اتىنداعى كۇرىش ءوسىرۋ تاريحى مۇراجايىنا تاپسىردى.

3 جىل بۇرىن
(2014) استانادا يوردانيانىڭ ەكس-كورولى حۋسەين بەن تالالدىڭ قۇرمەتىنە كوشە اتى بەرىلدى.

3 جىل بۇرىن (2014) شىعىس قازاقستان وبلىسى شەمونايحا قالاسىندا وبلىستاعى ەڭ ءىرى ۇن تارتۋ كومبيناتى اشىلدى.

3 جىل بۇرىن (2014) قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «سينحۋانەتتىڭ» باس ديرەكتورى تيان شۋبينوعا «اقوردا» كىتابىن سىيعا تارتتى.

2 جىل بۇرىن (2015) قىزىلوردادا شىنى زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ول تيتوۆ شاعىن اۋدانىنداعى ءوندىرىس الاڭىنا سالىنىپ، 197 مىڭ تونناعا جۋىق اينەك شىعارادى.

2 جىل بۇرىن (2015) قازاقستان ۋكرايناداعى ەقىۇ-نىڭ ارنايى مونيتورينگتىك تاپسىرماسىنا قاتىستى.

18 جىل بۇرىن
(1999) قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قول قويعان «بايلانىس تۋرالى» قازاقستان زاڭى جارىق كوردى

17 جىل بۇرىن (2000) «الپامىس باتىر» جىرىنىڭ 1000 جىلدىعى رەسپۋبليكا كولەمىندە اتالىپ ءوتتى.

16 جىل بۇرىن (2001، 20 مامىر - 5 ماۋسىم) قازاقستاندا العاش رەت شاحماتتان حالىقارالىق سۋپەرتۋرنير ءوتتى.

13 جىل بۇرىن (2005) ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قوعامداستىقتىڭ زاڭناماسى نەگىزدەرىنىڭ مارتەبەسى، ولاردى ازىرلەۋ، قابىلداۋ جانە ىسكە اسىرۋ ءتارتىبى تۋرالى شارتتى بەكىتۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويدى.

12 جىل بۇرىن (2006) سوچيدە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تمد مەملەكەتتەرى باسشىلارى كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى بولىپ سايلاندى.

7 جىل بۇرىن
(2010) يتار-تاسس اگەنتتىگىنىڭ كەڭسەسىندە اعىلشىن جازۋشىسى دجوناتان ايتكەننىڭ «نۇرسۇلتان نازارباەۆ جانە قازاقستاننىڭ جاسامپازدىعى» اتتى ورىس تىلىنە اۋدارىلعان كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.

7 جىل بۇرىن (2010) بەيجىڭدە قازاقستاندىق دەلەگاتسيا قاتىسقان 20-شى مەرەيتويلىق جاھاندىق ايەلدەر ءسامميتى ءوتتى.

6 جىل بۇرىن (2011 استانادا بەلگىلى ءدىن قايراتكەرى، ويشىل شەيح كۋنتا-قاجى كيشيەۆ اتىنداعى جاڭا مەشىتتىڭ رەسمي اشىلۋ ءراسىمى ءوتتى.
كۋنتا-قاجى 356 مۇسىلمان اۋليەلەردىڭ ءبىرى سانالادى.

ەسىمدەر


20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر110 جىل بۇرىن
(1906-1944) كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى يشانوۆ ەستاي دۇنيەگە كەلدى.
قوستاناي وبلىسىنىڭ ءجىتىقارا اۋدانىندا تۋعان. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس مايدانىندا 60-شى ارميانىڭ ء3-شى گۆارديا باحماچ جەڭىل ارتيللەريا بريگاداسىنىڭ ء206-شى پولكى قۇرامىندا ۇرىسقا قاتىسقان. گۆارديا كىشى سەرجانتى يشانوۆ دنەپردىڭ باتىس جاعالاۋىنداعى مەدۆين اۋدانىندا بولعان ۇرىستا دۇشپاننىڭ 3 تانكىسىن، قارۋ-جاراق تيەگەن 7 اۆتوكولىگىن، باتالونعا جۋىق جاياۋ اسكەرىن جويعان. وسى ەرلىگى ءۇشىن وعان كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعى بەرىلگەن. ول ۆيسلا وزەنىنەن ءوتۋ كەزىندەگى ۇرىستا ەرلىكپەن قازا تاپقان.
2-شى دارەجەلى وتان سوعىسى، ء3-شى دارەجەلى داڭق، قىزىل جۇلدىز وردەندەرىمەن ماراپاتتالعان. باتىردىڭ تۋعان اۋدانى ءجىتىقارادا ەسكەرتكىشى ورناتىلعان.





20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر105 جىل بۇرىن
(1911-1992) تەحنيكا عىلىمىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، قازاقستان عا-نىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن عىلىم قايراتكەرى گەتسكين لەۆ سولومونوۆيچ دۇنيەگە كەلدى.باشقورتوستاننىڭ ۋفا قالاسىندا تۋعان. ەكاتەرينبۋرگتەگى ورال پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتىن بىتىرگەن. چەليابى، وسكەمەن مىرىش زاۋىتتارىندا، بۇكىلوداقتىق ءتۇستى مەتالدار ينستيتۋتىنىڭ قازاقستانداعى فيليالىندا لاۋازىمدى قىزمەتتەر اتقارعان. ول ءتۇستى مەتالدار (قورعاسىن، مىرىش، مىس) مەن شيكىزاتتاردى كەشەندى پايدالانۋ ماسەلەلەرىن زەرتتەۋمەن اينالىسقان. ونىڭ باسشىلىعىمەن وسكەمەن قورعاسىن-مىرىش كومبيناتىندا، شىمكەنت قورعاسىن زاۋىتىندا مەتاللۋرگيالىق توزاڭداردى كەشەندى تۇردە قايتا وڭدەۋ تەحنولوگياسى جاسالىپ، وندىرىسكە ەنگىزىلدى. نەگىزگى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى پوليمەتالل كونتسەنتراتتارىن وڭدەۋ تەحنولوگياسىنا جانە ولاردى كەشەندى پايدالانۋدىڭ فيزيكالىق-حيميالىق نەگىزدەرىنە ارنالعان. ونىڭ سيرەك كەزدەسەتىن مەتالدار كەنتاسىن كەشەندى پايدالانۋ تەحنولوگياسى سەلەن ءوندىرۋ پروتسەسىندە قولدانىلدى.
2 مارتە ەڭبەك قىزىل تۋ وردەنىمەن جانە مەدالدارمەن ماراپاتتالعان.

98 جىل بۇرىن (1918-1995) ەكونوميكا عىلىمىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن عىلىم قايراتكەرى اشىمباەۆ تۇيمەباي دۇنيەگە كەلدى.جامبىل وبلىسىنىڭ شۋ اۋدانىندا تۋعان. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسقان. سوعىس اياقتالعان جىلى «ۇلتشىل» دەگەن جالعان ايىپپەن تۇتقىنعا الىنىپ، التى جىل ساياسي قۋعىن-سۇرگىننىڭ ازابىن تارتقان. قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەن. 1958 جىلدان ەكونوميكا ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى، سەكتور مەڭگەرۋشىسى قىزمەتتەرىن اتقارعان. 1973 جىلدان ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن وسى ينستيتۋتتىڭ ديرەكتورى بولعان. اشىمباەۆتىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرى قازاقستانداعى نەگىزگى وندىرىستىك قورلاردى ءتيىمدى پايدالانۋ، ءوندىرىس قارقىنىن جەتىلدىرۋ جانە ونىڭ ەكونوميكالىق تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ، ينۆەستيتسيا مەن نەگىزگى قوردىڭ ۇدايى ءوندىرىسى، ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ، قور قايتارىلىمى جانە قور سىيىمدىلىعى ماسەلەلەرىنە ارنالعان. ونىڭ وندىرىستىك مۇددە، ىنتالاندىرۋ جانە ەكونوميكانى باسقارۋ جونىندەگى زەرتتەۋلەرىندە نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشۋ، رەسپۋبليكا وندىرگىش كۇشتەرىنىڭ جاعدايى، دامۋ بارىسى پروبلەمالارىنا باسا نازار اۋدارىلعان. عالىمنىڭ 350-دەن استام عىلىمي ەڭبەگى، ونىڭ ىشىندە ء17-ى مونوگرافياسى جارىق كورگەن.
96 جىل بۇرىن (1920-2004) مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، كسرو دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى قايراقباەۆ ماتحالىق قايراقبايۇلى دۇنيەگە كەلدى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسقان.جامبىل وبلىسىنىڭ مويىنقۇم اۋدانىندا تۋعان. الماتى مەملەكەتتىك مەديتسينالىق ينستيتۋتىن بىتىرگەن.مايدان گوسپيتالىندە ورديناتور، ءبولىم باستىعى، قىرعىز اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىنىڭ وقىتۋشىسى، قازاق كسر عىلىم اكادەمياسىنىڭ ولكەلىك پاتولوگيا ينستيتۋتى وسكەمەن فيليالىنىڭ كىشى، اعا عىلىمي قىزمەتكەرى، ءبولىم مەڭگەرۋشىسى، قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى، اعا عىلىمي قىزمەتكەر-كەڭەسشىسى قىزمەتتەرىن اتقارعان.
«پۋتي پرەدۋپرەجدەنيا راكا»، «دىم رودنوگو وتەچەستۆا» اتتى ەڭبەكتەرى مەن 160-تان استام عىلىمي جاريالانىمدارىنىڭ اۆتورى.
ەكى مارتە 2-دارەجەلى وتان سوعىسىنىڭ وردەنىمەن، مەدالدارمەن، قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ قۇرمەت گراموتالارىمەن ماراپاتتالعان.

92 جىل بۇرىن (1924-1993) اقىن، دراماتۋرگ تۋعانباەۆ قاشاف دۇنيەگە كەلدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اباي اۋدانىندا تۋعان. مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىن اۋداندا شىعاتىن «سوتسيالدى شارۋا» گازەتىندە جاۋاپتى حاتشى بولىپ قىزمەت ىستەگەن. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسقان. سوعىستان كەيىنگى جىلدارى سەمەي وبلىستىق لەكتسيا بيۋروسىنىڭ لەكتورى، وبلىستىق «ەكپىندى» گازەتىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى، اباي مەموريالدىق مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى، اباي اتىنداعى سەمەي وبلىستىق تەاترىنىڭ ادەبيەت ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قىزمەتتەرىن اتقارعان.1958 جىلى قالامگەردىڭ «پارتبيلەت» اتتى تۇڭعىش ليريكالىق ولەڭدەر مەن داستاندار جيناعى جارىق كوردى. ق.تۋعانباەۆتىڭ ۇجىمداستىرۋ تۇسىنداعى اۋىل ءومىرىن بەينەلەگەن «قىزىل كاتران» پەساسى وبلىستىق تەاتر ساحناسىندا ءجيى قويىلدى.

87 جىل بۇرىن
(1929-2000) جازۋشى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قايراتكەرى تىلەمىسوۆ حايدوللا ءابدىراحمانۇلى دۇنيەگە كەلدى.
قوستاناي وبلىسىنىڭ قوستاناي اۋدانىندا تۋعان. مەڭدىقارا پەداگوگيكالىق ۋچيليششەسىن بىتىرگەن. ول اقىنداردىڭ اۋداندىق ايتىسىنا قاتىسىپ، ونەرىمەن كوزگە تۇسەدى دە، 1944 جىلى قوستانايدا اشىلعان وبلىستىق فيلورمونياعا قىزمەتكە شاقىرىلادى. 1949-1951 جىلدارى - قوستاناي وبلىستىق «بولشەۆيكتىك جول» گازەتىنىڭ ادەبي قىزمەتكەرى. 1951-1955 جىلدارى - قوستاناي وبلىستىق راديوسىنىڭ اعا رەداكتورى. 1955-1960 جىلدارى «جاس الاش» گازەتىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى، رەداكتسيا القاسىنىڭ مۇشەسى. 1960-1970 جىلدارى قازاق راديوسى مەن تەلەۆيزياسىنىڭ، قازاق راديوسىنىڭ، قازاق كسر تەلەۆيزيا جانە راديوحابار جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتىنىڭ باس رەداكتورى قىزمەتتەرىن اتقاردى. 1970-1996 جىلدارى رەسپۋبليكالىق «قاينار» باسپاسىنىڭ باس رەداكتورى، ديرەكتورى بولدى.
ح.تىلەمىسوۆتىڭ «قياننان قياعا»، «ازامات» اتتى پوۆەستەرى مەن «ەكىنشى تىڭ ەرلەرى» وچەركتەر جيناعى جارىق كورگەن. ءي.اۆجيۋستىڭ «شايقالعان شاڭىراق»، ا.چايكوۆسكيدىڭ «جەڭىس»، ا.بەلياەۆتىڭ «اۋا ساۋداگەرى»، «باس تۋرالى حيكايا»، «الەم ءامىرشىسى»، «اريەل» روماندارى مەن م.ميحەەۆتىڭ «اقتاڭداقتار قۇپياسى»، «ۆيرۋس ۆ-13» اتتى پوۆەستەرىن قازاق تىلىنە ءتاجىمالاعان.
قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ قۇرمەت گراموتالارىمەن، مەدالدارمەن ماراپاتتالعان.

83 جىل بۇرىن
(1933-2002) ءتىل ءبىلىمىنىڭ مامانى، قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ يەگەرى يمانباەۆ اۋعانباي دۇنيەگە كەلدى.الماتى وبلىسىنىڭ ەڭبەكشىقازاق اۋدانىندا تۋعان. قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىن بىتىرگەن. 1957 جىلدان باستاپ ا.بايتۇرسىنۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي، اعا عىلىمي قىزمەتكەرى بولعان. ول قازاق ءتىلىنىڭ ەكى تومدىق جانە ون تومدىق تۇسىندىرمە سوزدىكتەرىنىڭ قۇراستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى بولعان. سونىمەن قاتار، يمانباەۆ قىسقاشا ورىسشا-قازاقشا جانە ءۇش تومدىق ديالەكتولوگيالىق سوزدىكتەردى قۇراستىرۋعا قاتىسقان. لەكسيكولوگيا، ديالەكتولوگيا بويىنشا ءبىراز ماقالالاردى جاريالانعان.

83 جىل بۇرىن (1933-1987) مەديتسينا عىلىمىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور قابيەۆ وداق دۇنيەگە كەلدى.
باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ قاراتوبە اۋدانىندا تۋعان. الماتى مەديتسينا ينستيتۋتىن جانە اسپيرانتۋراسىن بىتىرگەن. 1961-1973 جىلدارى رەسپۋبليكالىق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ەكسپەريمەنتتىك ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، ينستيتۋت ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى، ديرەكتورى قىزمەتتەرىن اتقارعان. ونىڭ باسشىلىعىمەن قاتەرلى ىسىك اۋرۋىنا قارسى كوپتەگەن جاڭا پرەپارات تۇبەگەيلى زەرتتەلىپ، ەمدەۋ تاسىلدەرى ۇسىنىلدى. ول دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ عىلىمي كەڭەسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى، رەسپۋبليكالىق فارماكولوگيا جانە فارماتسەۆتيكا كوميسسياسىنىڭ باستىعى، ونكولوگتار قوعامىنىڭ باس حاتشىسى بولعان.


20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر82 جىل بۇرىن
(1934) ءانشى، قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى، پروفەسسور قاراجىگىتوۆ ناريمان دۇنيەگە كەلدى.
باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ شىڭعىرلاۋ اۋدانىندا تۋعان. الماتى مال دارىگەرلىك ينستيتۋتىن، الماتى كونسەرۆاتورياسىن بىتىرگەن. ونەر جولىن كوركەم ونەرپازدار ۇيىرمەسىنەن باستادى. 1963-1968 جىلدارى قازاق اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ ءانشىسى بولدى. ول ايدار (ا.جۇبانوۆ، ل.حاميدي «اباي»)، اقان (س.مۇحامەدجانوۆ «اقان سەرى - اقتوتى»)، ءبىرجان (م.تولەباەۆ ء«بىرجان - سارا»)، جەك (ن.جيگانوۆ «التىنشاش»)، ۆلاديمير يگورەۆيچ (ا.بورودين «كنياز يگور»)، دون وتتاۆيو (ۆ.موتسارت «دون جۋان») تاعى باسقا پارتيالاردى ورىنداعان. گاسترولدىك ساپارمەن كانادا، ءۇندىستان، فينليانديا، پولشا، سيريا، كۋبا، تاعى باسقا ەلدەردە بولعان. ءانشىنىڭ رەپەرتۋارىندا قازاق حالىق اندەرى، ورىس رومانستارى، قازاق، ورىس جانە شەت ەل كومپوزيتورلارىنىڭ اندەرى بار. 1968 جىلدان قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسىندا پەداگوگيكالىق قىزمەتپەن اينالىسادى.

80 جىل بۇرىن (1936) تەحنيكا عىلىمىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، بىرنەشە عىلىمي اكادەميالاردىڭ اكادەميگى، قر مينيسترلەر كابينەتى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى بەيسەباەۆ اقىلجان ءماسىمحانۇلى دۇنيەگە كەلدى.الماتى وبلىسىنىڭ تالعار قالاسىندا تۋعان. قازاق تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا ينستيتۋتىن بىتىرگەن. 1960-1964 جىلدارى - «قاراعاندىكومىر» كومبيناتىنىڭ تاۋ-كەن شەبەرى، شاحتا تەلىمى باستىعىنىڭ كومەكشىسى، قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى جونىندەگى جەتەكشى مامانى. 1964-1999 جىلدارى - قازىرگى ق.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى، كافەدرا مەڭگەرۋشىسى، پروفەسسورى. قازىرگى قىزمەتىندە 1999 جىلدان باستاپ ىستەيدى. ول قازاقستاندا العاشقى بولىپ «كەن ءوندىرىسىنىڭ فيزيكالىق پروتسەستەرى» ماماندىعى بويىنشا ينجەنەر-فيزيكتەردى (اتتىرۋشىلاردى) جانە «اتىلعىش زاتتار تەحنولوگياسى» ماماندىعى بويىنشا ينجەنەرلەر دايارلاۋدى ۇيىمداستىرىپ، سونىمەن قاتار ستۋدەنتتەردى تولاسسىز تاجىريبەلىك ءادىس ارقىلى دايىنداۋ ادىستەمەسىن جازعان. ونىڭ جەتەكشىلىگىمەن 2 دوكتورلىق جانە 6 كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا قورعالدى. 200-دەن ارتىق عىلىمي-ەڭبەكتىڭ، سونىڭ ىشىندە ء22-ى مونوگرافيانىڭ، ء2-ى وقۋلىقتىڭ، انىقتامالىقتىڭ جانە 40 ونەرتابىستىڭ اۆتورى، ءبىرقاتار ەڭبەكتەرى قىتاي، بولعار جانە پولياك تىلدەرىنە اۋدارىلعان. سونداي-اق ولەڭ جيناقتارى جانە تاريحي-كوركەم كىتاپتارى بار.«قۇرمەت بەلگىسى» وردەنىمەن، مەدالدارمەن جانە II جانە III دارەجەلى «شاحتەر داڭقى» بەلگىسىمەن ماراپاتتالعان.


20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر80 جىل بۇرىن
(1936) جازۋشى، ستسەناريشى، قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ مۇشەسى، كسرو تەلەۆيزياسى مەن راديوسىنىڭ ۇزدىگى، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قىزمەتكەرى توباعابىل تولەپبەرگەن دۇنيەگە كەلدى.
قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تەرەڭوزەك اۋدانىندا تۋعان. ەڭبەك جولىن تەرەڭوزەك اۋداندىق «ەڭبەك مايدانى» گازەتىنەن باستاپ، «قازاقستان پيونەرى» گازەتىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى، قازاق راديوسىنىڭ رەداكتورى، قازاق كسر تەلەۆيزيا جانە راديوحابار جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتىنىڭ باس رەداكتورى، «قازاقتەلەفيلم» ستۋدياسىنىڭ ستسەناري جونىندەگى القاسىنىڭ مۇشەسى، قازاق راديوسىنىڭ باس رەداكتورى، حالىقارالىق «تۇران» راديوسىنىڭ باس رەداكتورى، قازاقستان رەسپۋبليكاسى مينيسترلەر كابينەتى جانىنداعى ءتىل كوميتەتىنىڭ ءبولىم باستىعى بولعان. ءقازىر ءبىرىڭعاي شىعارماشىلىق جۇمىسپەن اينالىسۋدا. جازۋشىنىڭ «جازيرا»، «جۇرەگىم سوعىپ تۇرعاندا»، «تاعى دا كۇز» پوۆەستەرى، «تاعدىر»، «تۇسىنسەڭ ەندى مەنى» اتتى پوۆەستەرى مەن اڭگىمەلەرى، «وڭشەڭ مىقتى» اتتى ولەڭدەرى، ت.ب. جيناقتارى جارىق كورگەن. سونداي-اق «كوكتەمنىڭ ەڭ ۇزاق كۇنى»، «كوممۋنيست مۇقان كوككوزوۆ»، «قۇزار» اتتى دەرەكتى تەلەفيلمدەر ستسەناريلەرىنىڭ اۆتورى.
«ەڭبەكتەگى ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن، ءۇش مارتە قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپاتتالعان.


20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر80 جىل بۇرىن
(1936-1995) فيلولوگيا عىلىمىنىڭ كانديداتى، پروفەسسور ارىنوۆ مۇحتار عاليۇلى دۇنيەگە كەلدى.
الماتى وبلىسىنىڭ اقسۋ اۋدانىندا تۋعان. الماتى مەملەكەتتىك شەت تىلدەر ينستيتۋتىن بىتىرگەننەن كەيىن وسى وقۋ ورنىنىڭ وقىتۋشىسى، كافەدرا مەڭگەرۋشىسى، اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ پرورەكتورى، ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى بولعان. 1983 جىلدان ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى بولدى. ونىڭ «نەمىس ءتىلىنىڭ قىسقاشا گرامماتيكاسى»، «نەمىس ءتىلى گرامماتيكاسى» وقۋلىقتارى ءتىل ءبىلىمى عىلىمىنداعى ەلەۋلى تابىس رەتىندە باعالانادى. ول 1989 جىلى حالىارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ قۇرىلۋىنا ۇيىتقى بولىپ، اقتوبە وبلىسىنداعى «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ ءتوراعاسى رەتىندە قازاق تىلىندە وقىتاتىن مەكتەپتەردىڭ اشىلۋىنا كوپ كۇش-جىگەرىن جۇمسادى. ارىنوۆتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «اقتوبە وڭىرىندەگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ دامۋى» مۇراجايى، اباي مۇراجايى اشىلدى. ونىڭ ۇلتتىق فيلوسوفيالىق، ديداكتيكالىق، ەتنوگرافيالىق جانە ەتنولينگۆيستيكلىق دەرەكتەر نەگىزىندە جازىلعان «بەس انىق» كىتابى قازاق حالقىنىڭ ءداستۇرلى دۇنيەتانىمىن زەردەلەۋگە ارنالعان العاشقى ەڭبەكتەردىڭ ءبىرى، سونىمەن قاتار ۇلتتىق رۋحتىڭ ەرەكشەلىگىن كورسەتەتىن ءتىل، ءدىن، ءسالت-داستۇر، تاريح، اتامەكەن تۋرالى وي-تولعامدارى حالىقتىق پەداگوگيكا ءپانىنىڭ قالىپتاسۋىنا نەگىز بولىپ قالاندى. ول ەسەت، كوتىبار باتىرلاردىڭ، كۇيشى قازانعاپتىڭ تاريحي-ساۋلەت كەشەندەرىنىڭ بوي كوتەرۋىنە ۇيىتقى بولدى. ايتەكە ءبيدىڭ، كەردەرى ابۋباكىردىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن زەرتتەۋگە ەلەۋلى ۇلەس قوستى. ول قر جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى رەتىندە تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش كونستيتۋتسياسىنىڭ «تىلدەر تۋرالى»، «جوعارى ءبىلىم تۋرالى» زاڭدارىنىڭ قابىلداۋ مەن تالداۋ جۇمىسىنا قاتىسقان.


20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر78 جىل بۇرىن
(1938-1985) اكتەر، قازاق كسر-نىڭ حالىق ءارتىسى، قازاق كسر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ يەگەرى مولدابەكوۆ ءانۋار ءابىحانۇلى دۇنيەگە كەلدى.الماتى وبلىسىنىڭ ىلە اۋدانىندا تۋعان. قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترى ستۋدياسىن پروفەسسور ا.مامبەتوۆ پەن ءن.جانتوريننىڭ جەتەكشىلىگىمەن بىتىرگەن. 1960-1965 جىلدارى قاراعاندى وبلىستىق قازاق دراما تەاترىنىڭ قۇرامىندا، ال 1965 جىلدان ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترىندا اكتەر بولىپ قىزمەت ەتكەن. وتتى قىزۋلىق، ايقىندىق پەن يدەيالىق تەرەڭدىك ونىڭ اكتەرلىك ونەرىنە ءتان قاسيەت. مولدابەكوۆتىڭ سپەكتاكلدەردەگى باستى رولدەرى قاتارىندا دوسىم (ق.امانجولوۆ «دوسىمنىڭ ۇيلەنۋى»)، مامبەت (ش.ايتماتوۆ، ق.مۇحامەتجانوۆ «كوكتوبەدەگى كەزدەسۋ»)، قوبلاندى، كەبەك (م.اۋەزوۆ «قاراقىپشاق قوبلاندى»، «ەڭلىك - كەبەك»)، س.سەيفۋللين (س.مۇقانوۆتىڭ وسى اتتاس دراماسى)، جانتىق (ع.مۇسىرەپوۆ «قوزى كورپەش - بايان سۇلۋ»)، كەرىم (اۋەزوۆ، ل.سوبولەۆ «اباي»)، الداركوسە (ش.حۇسايىنوۆتىڭ وسى اتتاس كومەدياسى)، ت.ب. بار. 1965 جىلدان كينوعا ءتۇسىپ، مۇسا ء(«ان قاناتىندا»)، ءتاجىباي («قيلى كەزەڭ»)، شەگە («قىز جىبەك»)، ەركەبۇلان («كەزدەسپەي كەتكەن ءبىر بەينە»)، ەلامان («قان مەن تەر»)، قاسىم باتىروۆ («قالا قالقانى»)، قوجابەك («قارالى سۇلۋ») بەينەلەرىن سومداعان.«ەڭبەك قىزىل تۋ» وردەنىمەن ماراپاتتالعان.


20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر77 جىل بۇرىن
(1939-2012) فيلوسوفيا عىلىمىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور قالمىرزاەۆ ابدەش سارسەنۇلى دۇنيەگە كەلدى.
جامبىل وبلىسىندا تۋعان. قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىن، كوكپ وك جانىنداعى قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسىن بىتىرگەن. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ادەبي قىزمەتكەرى، ءبولىم مەڭگەرۋشىسى قىزمەتتەرىن اتقارعان. 1969-1985 جىلدارى - قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ نۇسقاۋشىسى، سەكتور مەڭگەرۋشىسى، ءبولىم مەڭگەرۋشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. 1985-1990 جىلدارى - كوكشەتاۋ وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى. 1990-1994 جىلدارى - الماتى جوعارى پارتيا مەكتەبىنىڭ، الماتى ساياساتتانۋ جانە باسقارۋ ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى، قازاقستان مەنەدجمەنت، ەكونوميكا جنە بولجاۋ ينستيتۋتى ساياساتتانۋ جانە الەۋمەتتانۋ بولىمشەسىنىڭ ديرەكتورى. 1994-2006 جىلدارى «مىسل» قوعامدىق-ساياسي جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى بولعان.عالىمنىڭ «ۇلت جانە قوعامدىق كەلىسىم»، «ۇلت جانە ادام»، «قازاقستاندىق پاتريوتيزم»، ت.ب. كىتاپتارى جارىق كورگەن. كوركەم اۋدارما سالاسىندا ءۆ.راسپۋتيننىڭ پوۆەستەرىن قازاق تىلىنە ءتارجىمالاعان.
«دوستىق»، «قۇرمەت»، «قۇرمەت بەلگىسى» وردەندەرىمەن، مەدالدارمەن ماراپاتتالعان.


20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر77 جىل بۇرىن
(1939) اقىن، فيلولوگيا عىلىمىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارى اكادەمياسىنىڭ، گۋمانيتارلىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى كۇمىسباەۆ وتەگەن دۇنيەگە كەلدى.قىزىلوردا وبلىسىنىڭ جالاعاش اۋدانىندا تۋعان. قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىن، كسرو عىلىم اكادەمياسىنىڭ شىعىستانۋ ينستيتۋتىن جانە اسپيرانتۋراسىن بىتىرگەن. ەڭبەك جولىن اۋداندىق گازەتتە ادەبي قىزمەتكەردەن باستاپ، «ەگەمەن قازاقستان»، «قازاق ادەبيەتى» گازەتتەرىندە ادەبي قىزمەتكەر، ءبولىم مەڭگەرۋشىسى بولعان. ۇزاق جىلدار بويى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ۇستازدىق قىزمەت اتقارعان. قازىرگى ۋاقىتتا اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتىڭ شىعىستانۋ فاكۋلتەتى يرانتانۋ جانە ءۇندىتانۋ كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قىزمەتىن اتقارادى.و.كۇمىسباەۆتىڭ 10-نان استام ولەڭ، اڭگىمە، پوۆەست، عىلىمي كىتاپتارى جارىق كوردى. ولەڭدەرى ورىس تىلىنە اۋدارىلىپ، ماسكەۋدە شىققان جيناقتاردا باسىلدى. ءپارسى-ۇندى كلاسسيگى ءامىر حۇسراۋ دەحلەۆيدىڭ «جۇماقتىڭ سەگىز باعى» داستانىن ءتۇپنۇسقاسىنان، سونداي-اق م.رىلسكيدىڭ «راۋشان مەن ءجۇزىم» ولەڭ-پوەمالارىن ءتارجىمالادى. عالىمنىڭ شىعىس ادەبيەتى مەن قازاق ادەبيەتىنىڭ ءوزارا بايلانىسىن زەرتتەۋگە ارنالعان «تەرەڭ تامىرلار»، «اباي مەن شىعىس»، «مۇحتار اۋەزوۆ جانە ادەبيەت الەمى» مونوگرافيالارى بار.


20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر69 جىل بۇرىن
(1947) قر پارلامەنتى ءماجىلىسى V شاقىرىلىمىنىڭ دەپۋتاتى، ەكولوگيا جانە تابيعاتتى پايدالانۋ ماسەلەلەرى كوميتەتىنىڭ مۇشەسى كيانسكي ۆيكتور ۆلاديميروۆيچ دۇنيەگە كەلدى.ول باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ نەحۆوروششەنكا سەلوسىندا تۋعان. تاشكەنت مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەن. تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسسور، حەقعا جانە حەا اكادەميگى.ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەننەن كەيىن ورال قالاسىنداعى «ومەگا» پريبور جاساۋ زاۋىتىندا ينجەنەر بولىپ جۇمىس ىستەگەن.1972-1983 جج. «ومەگا» پريبور جاساۋ زاۋىتىنىڭ ورتالىق زاۋىت زەرتحاناسىنىڭ باستىعى.1983-1994 جج. - باتىس قازاقستان اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ حيميا جانە ەكولوگيا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى.1994-1995 جج. - XIII شاقىرىلعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى.1995 جىلعى قىركۇيەكتەن باستاپ - باتىس قازاقستان اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ حيميا جانە ەكولوگيا كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى.1996-2007 جج. «ساراپتاۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋ ۇلتتىق ورتالىعى» اق باتىس قازاقستان فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى.2007-2011 جج. - IV شاقىرىلعان قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى.2012 ج. - V شاقىرىلعان قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى.«دوستىق»، «پاراسات» وردەندەرىمەن جانە «قر تاۋەلسىزدىگىنە 10 جىل»، «قر تاۋەلسىزدىگىنە 20 جىل»، «قازاقستان كونستيتۋتسياسىنا 10 جىل»، «قر پارلامەنتىنە 10 جىل» جانە «استانانىڭ 10 جىلدىعى» مەرەكەلىك مەدالدارىمەن ماراپاتتالعان.نەمىس ءتىلىن مەڭگەرگەن.

68 جىل بۇرىن (1946-2002) تاريحشى-مۇراعاتشى، تاريح عىلىمىنىڭ كانديداتى حاساناەۆ مارات جاقسىبايۇلى دۇنيەگە كەلدى.
الماتى وبلىسىنىڭ جامبىل اۋدانىندا تۋعان. ماسكەۋ تاريح-مۇراعات ينستيتۋتىن بىتىرگەن. 100-دەن استام عىلىمي ەڭبەكتىڭ جانە «ارحيۆنوە سترويتەلستۆو ۆ كازاحستانە (1920-1980)» اتتى كىتاپتىڭ اۆتورى. 1975-1979 جىلدارى - قازاق كسر مينيسترلەر كەڭەسى جانىنداعى باس مۇراعات باسقارماسىنىڭ ينسپەكتورى، اعا ينسپەكتورى. 1979-1994 جىلدارى - قر ورتالىق مەملەكەتتىك مۇراعاتىنىڭ ديرەكتورى. 1994-1996 جىلدارى - قر باس مۇراعات جانە ءىس قاعازدارى باسقارماسىنىڭ باستىعى. 1996-2000 جىلدارى - «سوروس-قازاقستان» قورىنىڭ ساراپشىسى. 2000-2002 جىلدارى - قر ورتالىق مەملەكەتتىك مۇراعاتىنىڭ ديرەكتورى بولدى.


20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر61 جىل بۇرىن
(1955) قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى كوشەرباەۆ قىرىمبەك ەلەۋۇلى دۇنيەگە كەلدى.
ول قىزىلوردا وبلىسى قازالى قالاسىندا تۋعان.قازاق پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتى (1978 ج.)، سوكپ وك جانىنداعى قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى (1991 ج.) بىتىرگەن.1978-79 جج. - «گلاۆريسسوۆحوزستروي» پمك-112 ينجەنەرى، ءوندىرىستى دايىنداۋ توبىنىڭ باستىعى، كىزىلوردا ق.
1979-81 جج. - قىزىلوردا وبلىسىنىڭ كۇرىش ينجەنەرلىك جۇيەسىنىڭ - بۇكىلوداقتىق ەكپىندى كومسومولدىق قۇرىلىسىنىڭ شتاب باستىعى
1981-88 جج. - قازاقستان لكسم كومسومولدىق قىزمەتىن مەڭگەرۋ.
1988-91 جج. - سوكپ وك جانىنداعى قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ اسپيرانتى
1991 ج. - قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اپپاراتى مادەنيەت جانە ۇلتارالىق قاتىناستار رەفەرەنتۋراسىنىڭ رەفەرەنتى
1991-94 جج. - قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-مينيسترى ورىنباسارىنىڭ كومەكشىسى
1994-95 جج. - الماتى قالاسى كالينين اۋدانىنىڭ اكىمى
1995-96 جج. - قازاقستان رەسپۋبليكاسى مينيسترلەر كابينەتى اپپاراتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى - ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى; قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى اپپاراتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى - اۋماقتىق دامۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى
1996-97 جج. - قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى - ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ جەتەكشىسى
1997-99 جج. - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم، مادەنيەت جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى
1999 ج. - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ، ءبىلىم جانە سپورت ءمينيسترى
1999-2000 جج. - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى
2000-03 جج. - قازاقستان رەسپۋبليكاسى باتىس-قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى
2003-06 جج. - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسەي فەدەراتسياسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى وكىلى، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ فينليانديا رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى وكىلى (قوسىپ اتقاردى)، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى وكىلى (قوسىپ اتقاردى)
2006 ج - قازاقستان رەسپۋبليكاسى ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى
2012 جىلدىڭ 13 شىلدەسىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى قىزمەتىنە تاعايىندالدى.
2012 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-مينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولىپ تاعايىندالدى.
2013 جىلدىڭ قاڭتارىندا قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى بولىپ تاعايىندالدى.


20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر217 جىل بۇرىن
(1799-1850) فرانتسۋز جازۋشىسى بالزاك (Balzac)، ونورە دە دۇنيەگە كەلدى.
پاريج زاڭ مەكتەبىن ءبىتىرىپ، سوربوننادا ادەبيەت جونىندە لەكتسيا تىڭداعان. العاشقى جارىق كورگەن شىعارماسى - «كرومۆەل» تراگەدياسى. بالزاقتىڭ ەسىمى «شۋاندار» اتتى تاريحي رومانىمەن بىلگىلى بولدى. قالامگەردىڭ توقسان شىعارماسى ەنگەن «ادام كومەدياسى» ادامگەرشىلىك ەتيۋدتەرى، فيلوسوفيالىق، اناليتيكالىق ەتيۋدتەر بولىپ ءۇش توپقا بولىنگەن. «ادام كومەدياسى» - فرانتسۋز قوعامىن شىنايى بەينەلەگەن كوركەم ءىرى تۋىندىلار جيناعى. شىعارمادا تۇتاس تاريحي ءداۋىردىڭ وتە كەڭ سۋرەتى جاڭعىرا بەينەلەندى. جازۋشى شىعارمالارى ءحىح عاسىرداعى باتىس ەۋروپا ادەبيەتىنىڭ شىڭى بولدى. ونىڭ سۋرەتكەر رەتىندە قولدانعان كوركەمدىك ءادىسى جيىنتىق فورمادا (گۋمانيزم، اعارتۋشىلىق يدەياسى، گوتيكالىق رومان، رومانتيكالىق مەكتەپ، تاعى باسقالار) كورىنىس بەردى. بالزاك شىعارمالارىن ۆ.گيۋگو، ج.ساند، ف.دوستاەۆسكي، م.اۋەزوۆ جوعارى باعالادى. «شەگىرەن بىلعارى» رومانى، «گوريو اتاي» پوۆەسى، «پامەلا جيرو» پەساسى قازاق تىلىنە اۋدارىلعان.


20 مامىر. قازاقپارات كۇنتىزبەسى: اتاۋلى كۇندەر، وقيعالار، ەسىمدەر170 جىل بۇرىن
(1846-1902) ورىس شىعىستانۋشىسى، اعارتۋشى، ميسسيونەر كاتارينسكي ۆاسيلي ۆلاديميروۆيچ دۇنيەگە كەلدى.
رەسەيدىڭ ورىنبور قالاسىندا تۋعان. قازان قالاسىنداعى ءدىني سەميناريانى، كەيىن ءدىني اكادەميانى بىتىرگەن. 1975 جىلدان باستاپ ورىنبور وكرۋگىندە تاتار، باشقۇرت جانە قازاق مەكتەپتەرى جونىندگى وكۋرگتىك ينسپەكتور بولىپ تاعايىندالىپ، وسى جۇمىستى ۇزاق جىلدار اتقارعان. سونىمەن بىرگە ءدىني مەكتەپتەردەگى وقۋ-تاربيە جۇمىسىنىڭ بارىسىن باقىلاپ وتىرۋ تاپسىرىلعان. ول ءالتىنساريننىڭ وقۋ ءىسى سالاسىنداعى يدەيالارىن قولداپ، ونىڭ ىسكە اسۋىنا تىكەلەي كومەك بەرگەن. تورعايدا وبلىستىق جانە اۋىلدىق ۋچيليششەلەر مەن مەكتەپتەردىڭ اشىلىپ، قالىپتاسۋىنا كوپ ەڭبەك سىڭىرگەن. ىرعىزداعى قىزدار ۋچيليششەسىنە جانە ورسكىدەگى قازاق وقىتۋشىلارىن دايارلايتىن مەكتەپكە قامقورشى بولعان. سونداي-اق ورىنبور وكۋرگىنە قاتىستى وقۋ-اعارتۋ ىستەرىمەن بايلانىستى قۇجاتتار دايارلاپ، ولاردىڭ جۇزەگە اسۋىنا ەرەكشە كوڭىل بولگەن. ونىڭ قازاق مەكتەپتەرى ءۇشىن ورىس تىلىندە «قىرعىزدارعا ارنالعان الىپپە»، «قىرعىزدارعا ارنالعان ورىس ءتىلىنىڭ باستاپقى وقۋلىعى» اتتى وقۋ قۇرالدارىن جازىپ، قازاق ءتىلىنىڭ گرامماتيكاسىن، سوزدىگىن جاساۋعا قاتىسقان.


كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.com/koru.php?tur=3&id=773561

پىكىرلەر:


جازعان لەبىزىڭىز300 ارىپتەن اسپاسىن!
ادام نەمەسە ۋيروس ەكەندىگىڭىزدى تۇراقتاندىرۋ سۇراعى، كاتەكشەگە ءجۇز دەپ سيفىرمەن جازىڭىز، راحىمەت!

ەڭ جاڭا ماقالالار


كاسىپ پەن ءناسىپ (24.05 8 مينوت
25 مامىردا قازاقستان كە 19 مينوت
ۆالدەس «ميدلسبرودان» كە 28 مينوت
وڭتۇستىك كورەيا بۇرىنعى 28 مينوت
تالدىقورعاندا ءبىر كۇند 28 مينوت
«الاش جولىمەن» ەكسپەديت 1 ساعات
استانا قالاسىنىڭ 11-سىن 1 ساعات
پاۆليۋچەنكو «ۋرالدان» ك 1 ساعات
دۇرىس كوزقاراس ارقىلى ء 1 ساعات
ددسۇ تاريحىندا العاش رە 1 ساعات
شىمكەنتتىك شەنەۋنىك 25 1 ساعات
وتانعا قۇشتار جانداردىڭ 1 ساعات
ءپىتىر ساداقانىڭ تومەنگ 1 ساعات
قازاقتىڭ باس باتىرى – ق 1 ساعات
شۆەدوۆا نيۋرنبەرگتەگى ء 1 ساعات
اۆتونوميالى رايون «پارت 1 ساعات
ەكسپو: استاناعا تاۋلىگى 1 ساعات
مانچەستەردەگى تەراكتىگە 1 ساعات
بيىل ورازا ايى 29 كۇنگە 1 ساعات
تابىس كىلتى – تالاپتانع 2 ساعات
بەلگىلى برەندتىڭ قاتىسۋ 2 ساعات
تالدىقورعاندا جاستار ار 2 ساعات
تۋريزم ماماندارى ەلىمىز 2 ساعات
ديماش ءۇشىن تاپسىرىسپەن 2 ساعات
«ەكسپو -2017»-دە «SMAR 2 ساعات
تەننيس: شۆەدوۆا مەن پۋت 2 ساعات
پوپكو «رولان گارروستىڭ» 2 ساعات
شينجياڭ حابارلارى 20170 2 ساعات
ديماش جانكۇيەرلەرىنە قى 2 ساعات
ۇيدەگى ءىلۋلى قامشى نەن 2 ساعات